Samen duurzaam innoveren

De Shared Service Organisatie van de Rijksoverheid (SSO-Noord) heeft stevige ambities als het gaat om duurzaamheid. Niet gek, want er ligt een enorme klimaatopgave en de datacenterdiensten die SSO-Noord inkoopt verbruiken nu eenmaal veel energie. Vandaar dat SSO-Noord graag samen met NorthC innoveert om zo de CO2-uitstoot te minimaliseren.

De Shared Service Organisatie van de Rijksoverheid (SSO-Noord) heeft stevige ambities als het gaat om duurzaamheid. Niet gek, want er ligt een enorme klimaatopgave en de datacenterdiensten die SSO-Noord inkoopt verbruiken nu eenmaal veel energie. Vandaar dat SSO-Noord graag samen met NorthC innoveert om zo de CO2-uitstoot te minimaliseren.

SSO-Noord is de Shared Service Organisatie Noord van de overheid, opgericht om inkoop- en ICT-diensten te leveren aan negen ministeries en 40 overheidsorganisaties. De organisatie bestaat uit twee service-eenheden: een inkoopuitvoeringscentrum dat inkoopdiensten levert aan de ministeries OCW en J&V, dat tevens voor alle ministeries invulling geeft aan de inkoopbehoefte aan datacentermiddelen en diensten. En ODC-Noord, een van de vier landelijk aangewezen partijen die datacenterdiensten levert aan het ministerie van OCW, overige Rijksoverheden, zelfstandige bestuursorganen en gemeenten. SSO-Noord valt onder de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) van het ministerie van OCW.

SSO-Noord is al jaren één van de grootste klanten van NorthC in Groningen. En niet maar zo een klant, zegt De Groot. “Wij willen aanjager zijn van de duurzame transitie, zoals ook staat beschreven in het Manifest Duurzaam Opdrachtgeverschap en Inkopen (MVOI). NorthC beschikt over de executiekracht om invulling te geven aan duurzame datacenterdienstverlening. Door ons langdurig aan hen te verbinden, kunnen zij de benodigde investeringen doen.”

Het mooiste voorbeeld daarvan is het gebruik van waterstof voor de noodstroomvoorziening in het derde bouwdeel van NorthC in Groningen. Als eerste datacenter in Europa kon NorthC deze stap zetten; SSO-Noord steunt deze ontwikkeling. De Groot is dan ook trots op dit mooie resultaat. “Normaal gesproken draait een noodstroomvoorziening op dieselaggregaten. Hoewel je maar zelden een beroep hoeft te doen op noodstroom, moet je de voorzieningen wel maandelijks testen. Daarmee verbruiken de aggregaten alsnog een aanzienlijke hoeveelheid diesel. Door over te stappen op waterstof bespaart NorthC alleen al voor de nieuwbouw in Groningen duizenden liters diesel per jaar. Het gaat dus echt wel ergens om.” Het al bestaande deel van het datacenter maakt nu nog gebruik van de dieselgeneratoren.

“Maar NorthC wil ook die vervangen door waterstofcellen zodra ze aan vervanging toe zijn”, zegt De Groot. En daar stopt de droom niet. “Hoe gaaf zou het zijn als je het hele datacenter op waterstof kunt laten draaien?”, zegt hij. Reden waarom hij samen met NorthC al in gesprek is met de Gasunie over een waterstofrotonde door Nederland. “Dit is nog toekomstmuziek, maar als je in 2030 iets wilt realiseren, moet je daar nu al over na gaan denken. Het is mooi om te zien dat NorthC er ook voor die lange termijn in zit.”

Een ander gespreksonderwerp is het terugleveren van restwarmte; iets wat sommige NorthC datacenters al doen, maar Groningen nog niet. De Groot: “NorthC zit op het bedrijventerrein Westpoort. We onderzoeken nu samen of we de restwarmte aan de bedrijven hier op het terrein kunnen leveren, eventueel aangevuld met levering van warmte aan woningen. Daar komt veel bij kijken, technisch is het complex. We beseffen dat NorthC langdurige partnerships moet aangaan met klanten om de investeringen in dergelijke complexe technologie terug te verdienen. Wij willen ons daar graag voor inzetten.”

Tegelijkertijd kijkt hij continu kritisch naar het hier en nu: wat kunnen we vandaag al doen om het energiegebruik te reduceren? “In het kader van powermanagement zijn we alle servers langsgegaan om te kijken: kunnen we ze – zonder verlies aan kwaliteit – in de energiebespaarmodus zetten, waarbij de servers slechts 90% van het normale energieverbruik hebben. Dat bleek in 40 procent van de gevallen mogelijk. De besparing lijkt misschien niet zo groot, maar omdat onze schaal zo groot is, gaat het toch om behoorlijk veel energie. We besparen hiermee 220.000 KwH stroom. Ter vergelijk: om de CO2-uitstoot hiervan te kunnen neutraliseren, moeten 6.000 volwassen bomen een jaar groeien.”

Ondertussen is SSO-Noord druk bezig zijn eigen dienstverlening aan overheidsorganisaties te verbeteren en steeds hoger in de stack te komen. “We zijn ooit opgericht om housing te organiseren voor overheidsorganisaties. We hebben inmiddels ook de stap gezet naar hosting: we bieden een community cloud aan onze klanten op basis van IaaS. Daarnaast bekijken we samen met onze klanten welke onderdelen van hun omgeving in de public cloud van bijvoorbeeld Google, Amazon of Microsoft kan worden ondergebracht. Bovenop die IaaS-diensten leveren we in sommige gevallen ook al een platform (PaaS) en zelfs al een stukje SaaS (software). Deze strategie, met ruimte voor de public cloud, sluit naadloos aan bij het beleid van de CIO van het Rijk, Lourens Visser. We willen maximaal profiteren van de innovatiekracht van de big tech-bedrijven, zonder concessies te doen op het gebied van security én privacy. We adviseren onze klanten waar ze de knip zouden moeten leggen tussen public en private cloud.”

Clouddiensten vragen het nodige van de verbindingen. Vandaar dat SSO-Noord ook een partnership heeft met KPN. De Groot vindt het een grote pré dat NorthC en KPN onderling ook nauw samenwerken en dat ze samen met Tele2 een perfecte connectiviteit naar het internet en de internetexchanges realiseren. Met z’n drieën zijn we in staat om optimale diensten te leveren aan de klanten van SSO-Noord én om snelle stappen te zetten richting een duurzame toekomst.”